Mehmet Aksoy’un Hocası Kim?

insanlik-anitiEserleri ile dünyaca tanınan heykeltıraş Mehmet Aksoy Kars’ta yapmakta olduğu “İnsanlık anıtı” heykeli ile birilerini fazlaca rahatsız etmiş gibi görünüyor. Yürütmenin başı tarafından görkemli heykel taslağının “ucube” olarak nitelendirilmesi ve yerel yönetimin de durumdan vazife çıkarıp yıkım kararı vermesine benzer durum ile daha önce de karşılaşmıştık. Aksoy’un Ankara Altınpark’taki “Periler Ülkesinde” isimli heykelinin dönemin Büyükşehir belediye başkanı tarafından ağır hakaret edilerek kaldırılmış olması da hafızalardadır.

İyi de Mehmet Aksoy’u kim yetiştirdi? Hocası kim? Eserleriyle ulusal ve uluslar arası düzeyde onlarca ödül kazanmış alanında dünyaca tanınan heykeltıraş Mehmet Aksoy’un hocası ülkemizde heykel sanatının en önemli simalarından Şadi Çalıktır.

odtu1917 yılında Girit’te dünyaya gelen mübadele ile İzmir’e yerleşen ve Devlet Güzel Sanatlar Akademisinde kendi adıyla anılan atölyesinde günümüz çağdaş heykeltıraşlarını yetiştiren Şadi Çalık Atatürk için yapılan ilk soyut heykel ve belki de en anlamlı çalışma olan ODTÜ Atatürk anıtının heykeltıraşıdır. Şadi Çalık’ın öğrencisi Mehmet Aksoy, anılarında ODTÜ Atatürk Anıtını yapımını şöyle anlatır; Bir yaz günüydü, okula geldim, Şadi Çalık beni atölyeye sokmadı. “Niye hocam, ne oluyor, ne oldu?” Öyle ya ben çırağıyım onun. “Gözünü severim senin” dedi. “Kötüleme, gözünü bozma.” der. Şadi Çalık, bu çalışması ile Atatürk anıtları içinde en yetkin örneklerden birine imzasını atmıştır.

Mehmet Aksoy heykel sanatını, neyin heykeli yapılacağına nasıl karar verileceğini 1979 yılında kaybettiğimiz hocası Şadi Çalık’tan öğrendiğinden söz eder.

goruntu0094sadi-calik

 

 

Derslerinde heykelin formdan öte anlam, duygu ve vefa taşıması gerektiğini öğreten Şadi Çalık’ın ilk eseri İzmir’de Kültürpark fuar alanındadır. Bilindiği gibi İzmir Yunan işgalinden sonra çok büyük bir kısmı yanmış ve harap olmuş halde geri alınmıştır. Yangın yeri denen ve İzmir‘in eski kent merkezi olan metruk alan, o zamana kadar yapılan park alanlarının en büyüğü olarak 1937 yılında İzmir Kültürpark ve Fuar alanı adıyla açılmıştır. Kültürpark yıkılmış, tükenmiş ülkenin onurlu insanlarının gayreti ile yeniden kuruluşunun, çağdaş Türkiye Cumhuriyetinin simgesi olmuştur. Şadi Çalık’ın ilk eseri ise İzmir Fuarının ortasında büyük park alanı içinde bir yalaktan su içen,  pirinç dökümden yapılmış üç adet at başı ve at nalından oluşmaktadır. Eserin üzerindeki notta da “Kültürparkın kuruluşunda emeği geçen atlar için” yazısı bulunmaktadır. Kültürpark kaskatlı havuz çevresindeki çıplak heykellerin de yaratıcısı olan Şadi Çalık gencecik yaşta ortaya koyduğu ilk çalışması ile heykel sanatının formdan öte anlam, duygu ve vefa taşıması gerektiğinin en çarpıcı örneğini göstermiştir.

Dünyaca tanınan heykel sanatçımız Mehmet Aksoy işte o Şadi Çalık’ın öğrencisidir. Yaşananları münferit hadise olarak görme eğiliminde olanlar, bunları kim yetiştiriyor diye merak edenler varsa bilinsin istedim. İnsanlık anıtının kafasını koparılıp parça parça edilse de bu ülkenin, heykeli yerine koyacak ortak akıla sahip çok insanı ve heykelin daha da görkemlisini yapacak çok sanatçısı var.

 

Mehmet Uhri

 

Not: Resimleri orijinal boyutlarıyla görebilmek için üzerlerine tıklayabilirsiniz. M.U.  

 

5 Responses to “Mehmet Aksoy’un Hocası Kim?”

  1. M. Kerem Doksat diyor ki:

    Şükran :).

  2. [...] Bu yazıya ve yazıda adı geçen görsellere ulaşmak için http://www.harftamircisi.com/mehmet-aksoyun-hocasi-kim.html linkini [...]

  3. ahmet çağıldak diyor ki:

    Şadi Çalık Akademi’de emekli olduğu yıllarda bazı öğretmenlerimiz onun öğrencileri olduğundan arada bizede Temel sanat derslerine gelirdi. O da arkadaşı heykeltıraş Zühtü Müridoğlu gibi zayıf biriydi ama diri bir yürüyüşü vardı.
    Yazın için canı gönülden tebrik ederim seni.

  4. melda diyor ki:

    VEFASIZLIK MODA OLDU MAALESEF! Sagol Uhri, diline sağlık.

  5. melek diyor ki:

    Sevgili arkadaşım, sanata, sanatçısına ve eğitilmiş insanına saygı duymayan bir ortamda yaşamaya başladık. Bunun üzüntüsünü ve umutsuzluğunu hissederken yazın çok iyi geldi. Eline ve yüreğine sağlık.

Leave a Reply